Wie op een computer regelmatig Nederlands schrijft, loopt vroeg of laat tegen de letters met accenten aan. Denk aan woorden als café, privé, één of carrière. Op een standaard Amerikaans toetsenbord zitten die tekens nergens, en dat is precies het toetsenbord dat de meeste mensen in Nederland gebruiken. Het gevolg is dat veel mensen die accenten dan maar weglaten, of ze moeizaam opzoeken in een speciale tekenstabel.
Dat kan veel eenvoudiger. De oplossing zit niet in een ander fysiek toetsenbord, maar in de toetsenbordindeling: de software die bepaalt welk teken er verschijnt als je een toets indrukt. Door te kiezen voor de internationale variant van de Amerikaanse indeling blijft je toetsenbord zich precies gedragen zoals je gewend bent, maar krijg je er een extra mogelijkheid bij. Met de rechter Alt toets, ook wel AltGr genoemd, tover je in één beweging een é, ë of zelfs een euroteken tevoorschijn.
In dit artikel laat ik zien hoe je deze indeling instelt op Fedora met KDE Plasma, hoe je controleert of alles werkt, en welke toetscombinaties je daarna tot je beschikking hebt. Het kost een paar minuten om in te stellen en je hebt er daarna elke dag plezier van.
kwriteconfig6 --file kxkbrc --group Layout --key LayoutList us
kwriteconfig6 --file kxkbrc --group Layout --key VariantList altgr-intl
kwriteconfig6 --file kxkbrc --group Layout --key Use true
Daarna even uit- en inloggen (of systemctl --user restart plasma-kded6.service proberen, maar opnieuw inloggen is betrouwbaarder).
Test daarna: AltGr + e → é, en AltGr + 5 → €.
Wil je zeker weten of de instelling goed is doorgevoerd, dan kun je het configuratiebestand van Plasma rechtstreeks bekijken in de terminal.Formuleerde korte uitleg voor configuratie-output verificatieFormuleerde korte uitleg voor configuratie-output verificatieWil je zeker weten of de instelling goed is doorgevoerd, dan kun je het configuratiebestand van Plasma rechtstreeks bekijken in de terminal.
De regel waar het om draait is VariantList.De indelingen en hun varianten staan op volgorde bij elkaar: de eerste indeling in LayoutList hoort bij de eerste variant in VariantList, de tweede bij de tweede, enzovoort. In dit voorbeeld is de eerste indeling dus us met de variant altgr-intl, en dat is precies wat we willen zien. De tweede indeling is nl met de variant us. Staat er bij jouw Amerikaanse indeling geen variant of een lege waarde, dan is de gewone kale indeling actief en doet de AltGr toets niets. Pas de instelling dan opnieuw aan via Systeeminstellingen en controleer het bestand nogmaals.
cat ~/.config/kxkbrc
resultaat:
[Layout]
DisplayNames=,
LayoutList=us,nl
Use=true
VariantList=altgr-intl,us
Met de altgr-intl variant gebruik je daarvoor de dode toets voor het accent grave.Onderzocht toetsencombinaties voor grave accent op e Onderzocht toetsencombinaties voor grave accent op eMet de altgr-intl variant gebruik je daarvoor de dode toets voor het accent grave. Houd AltGr ingedrukt en druk op de toets met het backtick teken ``` (linksboven, naast de 1), laat los, en typ dan de e. Het resultaat is è. Op dezelfde manier werken de andere accenten:
dane` → è (accent grave)Maak je gebruik van meerdere toetsenbord indelingen, kan kan je toetsencombinatie Meta+Alt+k gebruiken om te wisselen. Bij het wisselen verschijnt er op het scherm een zogenaamde OSD (On-Screen Display), een tijdelijke visuele melding met de naam van de gekozen toetsenbordindeling.