ZFS

ZFS is een bestandssysteem en volumebeheerder in één: het beheert zelf de fysieke schijven, RAID, snapshots en integriteit. Oorspronkelijk ontwikkeld door Sun voor Solaris, op Linux beschikbaar als OpenZFS.

Wat ZFS bijzonder maakt

  • Pools — schijven vormen samen een pool waaruit bestandssystemen naar behoefte putten; geen vaste partities
  • Checksums op alles — elke blok data wordt gecontroleerd; bij redundantie herstelt ZFS stille corruptie ("bit rot") automatisch
  • Copy-on-write — wijzigingen overschrijven nooit bestaande data, dus snapshots zijn gratis en het bestandssysteem is altijd consistent
  • RAID-Z — eigen RAID-implementatie zonder het klassieke write hole
  • Ingebouwde compressie — lz4-compressie staat tegenwoordig standaard aan en kost nauwelijks CPU
zpool status            # gezondheid van de pool
zfs list                # bestandssystemen en gebruik
zfs snapshot tank/data@backup-2026-07

Waarom het niet in de kernel zit

ZFS heeft de CDDL-licentie, die onverenigbaar is met de GPL van de Linux-kernel. Het wordt daarom als aparte module geleverd. Ubuntu levert het mee; op andere distributies installeer je OpenZFS zelf. Btrfs biedt vergelijkbare functies mét kernelintegratie.

ZFS wil geheugen: reken op meerdere GB's RAM voor de cache (ARC) bij serieus gebruik.

Zie ook

  • btrfs — het vergelijkbare alternatief in de kernel
  • lvm — volumebeheer los van het bestandssysteem
  • raid — wat RAID-Z vervangt
  • snapshot — momentopnames, de paradepaardjes van ZFS
  • checksum — de basis van de integriteitsbewaking
opslagbestandssysteem